5 vragen over de olievervuiling in de Westerschelde

1-Wat is er gebeurd?                      

In de nacht van donderdag 9 april op vrijdag 10 april 2026 lekte een hoeveelheid olie in de haven van Antwerpen. Het lek ontstond tijdens het tanken van een schip in het Deurganckdok.

2-Hoe is het lek ontstaan?  
Onderzoek moet nog uitwijzen hoe het lek is ontstaan.

3-Wat voor schip betrof het?
Het ging om een groot containerschip, de MSC Danmark VI. Een schip van circa 300 meter lengte.

4-Wat voor stof is er gelekt?          
Er is stookolie gelekt.

5-Hoeveel is er gelekt?

Onderzoek moet nog uitwijzen hoeveel olie er lekte.

1-Wat zijn de kernmerken van deze olie?
Stookolie is dik en stroperig. Het kan zich gemakkelijk deels verplaatsen onder het wateroppervlak. Daardoor is het lastig traceerbaar.

2-Welke gebieden zijn vervuild met olie?
Bij de verspreiding van de olie spelen verschillende factoren een rol. Denk daarbij aan stroming, eb en vloed maar ook windrichting. Op dit moment is olieverontreiniging aangetroffen in de gemeenten Hulst en Reimerswaal. In de gemeente Hulst gaat het om de Hedwigepolder en het Verdronken Land van Saeftinghe. In de gemeente Reimerswaal gaat het om de kuststrook tussen Bath en Waarde.

3-Is er olie gevonden in de haven van Walsoorden?
In de haven van Walsoorden is vervuiling aangetroffen. Daarvan zijn monsters afgenomen door Rijkswaterstaat. Het bleek niet om olie te gaan.

4-Hoeveel gemeenten hebben er mee te maken?

Op dit moment zijn de Nederlandse gemeenten Hulst en Reimerswaal betrokken.

5-Wie werken samen?

In Zeeland is er een gecoördineerde aanpak. Daarbij zijn betrokken: Rijkswaterstaat, Het Zeeuwse Landschap, Waterschap Scheldestromen, Staatsbosbeheer, VeiligheidsRegio Zeeland, Gemeenten Hulst en Reimerswaal, RUD Zeeland.

Alle betrokken partijen werken intensief samen en stemmen dagelijks af. Zowel lokaal, regionaal als internationaal met de Belgische collega’s, zoals de Port of Antwerp-Bruges

1-Wat wordt er nu gedaan?

De verspreiding van de olie op de Westerschelde richting Nederland wordt nog altijd gevolgd. Rijkswaterstaat schaalt de extra monitoring af die sinds het olielek is gedaan. Wel blijft het de reguliere patrouillerondes varen. Ook monitoren verschillende natuurorganisaties de kustlijn.

2-Hoe wordt de olie opgeruimd?
De olieverontreiniging op het land ruimen we handmatig op. Dit gebeurt door professionals, die gespecialiseerd zijn in het opruimen van olieresten. Ervaren gidsen helpen hen daarbij. Zij dragen daarbij laarzen en handschoenen voor de persoonlijke bescherming. In het Verdronken Land van Saeftinghe en de Hedwigepolder zijn op dinsdag 14 april 2026 gestart. Laat het opruimen aan deze professionals over. Ga niet zelf aan de slag.

3-Wie ruimt de olie op?

De gemeente is verantwoordelijk voor het opruimen van de olie op het land. In de gemeente Hulst faciliteert Rijkswaterstaat de uitvoering van opruimen, middels een aannemer in samenwerking met Het Zeeuwse Landschap. In de gemeente Reimerswaal vinden vergelijkbare opruimacties plaats.

4-Wat is de huidige stand van zaken?

In de Hedwigepolder en het Verdronken Land van Saeftinghe (gemeente Hulst) zijn kort na het incident teams van specialisten de gebieden in gegaan. Hier is nauwelijks verontreiniging aangetroffen. In de dagen erna zijn nieuwe rondes gedaan om de aanwezigheid van olie te bekijken. Na een week werden nog maar kleine hoeveelheden gevonden. In de gemeente Reimerswaal geldt op de schorren tussen Bath en Waarde een vergelijkbare situatie. Onder verantwoordelijkheid van de gemeente wordt hier ook opgeruimd.

5-Wie gaat het opruimen van de vervuiling betalen?

De veroorzaker wordt aansprakelijk gesteld voor alle kosten. Hiervoor zal een gerechtelijk proces worden gevolgd.

1-Wat zijn de effecten voor de natuur (flora en fauna)? 

Olie is schadelijk voor vogels, vissen en bodemdieren. Vogels kunnen hun isolerende werking verliezen. Planten en bodemleven kunnen verstikken. Het leefgebied kan langdurig verstoord raken. 

2-Hoe kijken de Zeeuwse natuurorganisaties hiernaar?

Het Zeeuws Landschap en Staatsbosbeheer maken zich grote zorgen over de verontreiniging. Olieverontreiniging kan leiden tot aantasting van planten en bodemdieren, verstoring van voedselketens en directe schade aan vogels, bijvoorbeeld door vervuiling van hun veren. Zowel in de gemeente Hulst als Reimerswaal zijn plaatsen getroffen die deel uitmaken van het Natura 2000-gebied Westerschelde.

3-Omstreeks 20 april is het springtij. Wat heeft dat voor effect?
Het springtij heeft niet voor meer zichtbare verspreiding van olie gezorgd.

4-Zijn er besmeurde vogels of dode vogels gevonden?

In Nederland zijn enkele besmeurde vogels gezien. Gelukkig geen dode vogels.

5-Waar kan ik olievervuiling en/of besmeurde vogels melden?

Ziet u olievervuiling in het water of aan de kant of ziet u besmeurde vogels? Meld dit bij de betreffende gemeente. Kijk op de website voor contactgegevens.

6-Kan ik helpen met opruimen?

Het opruimen vraagt een professionele aanpak. Ga niet op eigen houtje olie opruimen. Laat dit over aan professionals. Ziet u olievervuiling? Meld het bij uw gemeente.

1-Mag je recreëren aan de kustlijn van de Westerschelde?
Recreatie aan de waterkant van de Schelde is mogelijk. Het advies is om direct contact met de olie te voorkomen. Ga niet het water in op de plek waar u olie ziet. Loop ook niet door olie heen. Er is dan geen gevaar voor uw gezondheid.

2-Ik heb de olieachtige substantie op de huid gekregen. Wat moet ik doen?

Als u deze substantie op de huid hebt gekregen, is het advies om deze eerst weg te deppen met een doek/papier en vervolgens de huid te wassen met zeep. Direct contact op de huid kan zorgen voor irritatie.

3-Ik heb de olie in mijn ogen gekregen, wat moet ik doen?

Spoel uw oog met water. Blijven de klachten aanhouden, zoals tranende ogen of verminderd zicht? Neem dan contact op met uw huisarts. 

4-Kan ik op dit moment zwemmen in de Westerschelde?

Het is van belang om contact met de olie te voorkomen. In de gebieden waar geen olie aanwezig is, kan gewoon worden gezwommen.

5-Mijn hond heeft olie ingeslikt, wat moet ik doen?

Neem contact op met uw dierenarts.

6-Mijn hond heeft olie op de huid/in de vacht gekregen, wat moet ik doen?

U kunt de verontreinigde vacht en huid wassen met lauw water en milde zeep (zoals handafwasmiddel/hondenshampoo).  Bij twijfel, bel de dierenarts.

7-Mijn hond heeft olie in de ogen gekregen, wat moet ik doen?
Neem contact op met uw dierenarts

8-Zijn er gebieden afgesloten?

Nee, er is geen sprake van afgesloten gebieden.

9-Kunnen er excursies plaatsvinden in het Verdronken Land van Saeftinghe?

De geplande excursies kunnen doorgaan. Deze vinden plaats in gebieden waar geen verontreiniging is vastgesteld. Dit monitoren we.

1-Wat zijn de mogelijke gevolgen van stookolie voor vogels die gebruikmaken van Saeftinghe en Hedwigepolder?

Stookolie kan het verenkleed aantasten, waardoor vogels hun waterdichtheid en isolatie verliezen. Daarnaast kunnen dieren olie binnenkrijgen tijdens poetsen, met risico op inwendige schade. De ernst hangt af van blootstelling, soort en omstandigheden.

2-Waarom is de olie niet meteen opgeruimd?

Het opruimen van de olie is lastig doordat het meestal om verdunde olie gaat die moeilijk te detecteren en te verwijderen is. De olie bestaat uit een dunne film op het water, dikkere drab onder het oppervlak en opgeloste chemicaliën. De oliefilm is niet te verwijderen, omdat het heel erg verdund is. De drab is lastig op te sporen en te verwijderen, zeker omdat het verspreid en gefragmenteerd aanspoelt en zich soms tussen vegetatie vastzet. Het hoogwater en de aard en grootte van het vervuilde gebied bemoeilijkt verdere opruimacties. Grote delen olie kunnen lang blijven liggen, vooral als ze in begroeiing terechtkomen.

3-Wat wordt gedaan om te voorkomen dat vogels ziek worden?

We verwijderen zoveel mogelijk oliedrab, zodat vogels niet besmeurd raken. Olie tast het verenkleed aan, waardoor vogels onderkoeld kunnen raken en ziek worden. Besmeurde vogels die we kunnen vangen, brengen we naar een vogelopvangcentrum voor behandeling.

4-Wat zijn de gevolgen op de langere termijn?

De gevolgen op de langere termijn zijn op dit moment nog niet goed te voorspellen. We weten nog niet hoeveel olie er precies is gelekt en welke stoffen de stookolie verder bevat. In een kwetsbaar Natura 2000-gebied kan zelfs een beperkte hoeveelheid olie leiden tot langdurige effecten op het ecosysteem, bijvoorbeeld door aantasting van bodemleven en ophoping van toxische stoffen in de voedselketen.