Natuurbrand

De meeste natuurbranden ontstaan door menselijk gedrag. Denk aan onvoorzichtig omgaan met vuur, zoals een barbecue, vuurkorf of het weggooien van een sigaret. Soms is er sprake van brandstichting. In een enkel geval ontstaat een natuurbrand door natuurlijke oorzaken, zoals een blikseminslag.

De kans op een natuurbrand wordt groter door een combinatie van factoren:

• het jaargetijde (vooral voorjaar en zomer);
• het type begroeiing, zoals heide, duindoorn en naaldbos;
• het aantal mensen in natuurgebieden, zoals wandelaars en kampeerders;
• weersomstandigheden, zoals droogte en wind.

In Zeeland zijn sommige natuurgebieden extra kwetsbaar voor natuurbrand, waaronder:

• de Kop van Schouwen;
• De Schotsman;
• de Manteling van Walcheren;
• het Axelsche Bos;
• het waterwingebied Sint Jansteen.

In Zeeland staat een meetstation in de duinen bij Burgh-Haamstede. Dit meetstation geeft inzicht in de droogte van de natuur. Deze meting heet de droogte-index. Op basis van deze index bepaalt de brandweer welke (extra) maatregelen nodig zijn bij brand in de natuur.

Het meetstation is gekoppeld aan www.natuurbrandrisico.nl. Op deze website wordt gewerkt met twee fases:

• Fase 1: regulier risico
• Fase 2: extra alert

Bij elke fase horen specifieke adviezen en maatregelen. Op deze gevarenpagina lees je wat deze fases betekenen.

Fase 1: regulier risico

• Houd blusmiddelen bij de hand.
• Gooi sigaretten, glas en afval niet in de natuur.
• Parkeer je auto niet in hoog en droog gras.
• Houd rekening met beperkt mobiel bereik in natuurgebieden.
• Wees alert op verdachte situaties en meld deze bij de terreineigenaar of via 112.

Fase 2: extra alert

• In natuurgebieden is open vuur niet toegestaan. Dit geldt ook voor vuurkorven, fakkels, wensballonnen en vuurwerk.
• Koken met open vuur op vaste brandstoffen, zoals hout of houtskool, is niet toegestaan.
• Eventuele ontheffingen voor stookverboden zijn meestal niet meer geldig.
• Wees extra alert op verdachte situaties en meld deze.
• Houd blusmiddelen bij de hand.
• Neem bij een bezoek aan de natuur een kaart, GPS of wandelapp mee.

Natuurbrand is vaak te voorkomen. Met jouw gedrag kun je het risico aanzienlijk verkleinen.

• Rook niet in de natuur, zeker niet wanneer het droog is.
• Maak in droge periodes geen open vuur.
• Wees altijd voorzichtig met open vuur. Barbecueën of een vuurkorf gebruiken mag alleen waar dit is toegestaan, bijvoorbeeld op speciale picknick- of vuurplaatsen of met toestemming van de terreineigenaar.
• Gooi sigarettenpeuken, glas en afval nooit in de natuur, maar in een prullenbak of neem het mee naar huis.
• Laat geen kolen van de barbecue of tuinafval achter. Dit kan gaan broeien en brand veroorzaken.
• Kampeer je in de natuur? Houd dan altijd blusmiddelen bij de hand, zoals een blusdeken, tuinslang, brandblusser of een emmer water.
• Parkeer je auto niet op bospaden; hulpdiensten moeten hier altijd langs kunnen.
• Parkeer je auto ook niet op hoog en droog gras. De katalysator aan de onderkant van de auto kan zeer heet worden en brand veroorzaken.

Extra aandacht.

• Wees extra alert in natuurgebieden met heide en dennenbos. Hier kan brand zich sneller uitbreiden.
• Houd je aan de regels die gelden in het natuurgebied, de gemeente of op het vakantieverblijf waar je bent.
• Houd er rekening mee dat je in de natuur niet overal mobiel bereik hebt.
• Neem bij een wandeling eventueel een kaart, wandelapp of GPS mee om je beter te kunnen oriënteren.

Vermoed je brandstichting? Wees alert op verdachte situaties en meld deze bij de terreineigenaar of bel 112. Probeer, als dat veilig kan, informatie te onthouden zoals de locatie, een signalement of een kenteken.

Woon je in of aan een bosrijk of groen gebied? Dan kun je zelf maatregelen nemen om de kans te verkleinen dat een natuurbrand overslaat naar jouw woning. Met eenvoudige aanpassingen in en om je huis maak je je woonomgeving brandveiliger.

Zorg voor afstand tussen groen en je woning

• Zorg voor voldoende afstand tussen beplanting en gebouwen.
• Leg waar mogelijk een open strook aan van niet‑brandbaar materiaal, zoals stenen of grind, tussen je tuin en het natuurgebied.
• Een oprit of looppad van stenen helpt om brandoverslag te voorkomen.

Kies en onderhoud je tuin bewust

• Verwijder of vervang brandbare begroeiing, zoals naaldbomen en coniferen.
• Kies bij nieuwe aanplant bij voorkeur voor loofbomen, heesters of hagen van bijvoorbeeld liguster of beuk; deze zijn minder brandbaar.
• Houd gras kort en snoei lage takken.
• Verwijder dode takken, vooral als deze boven of dicht bij het dak hangen.
• Laat geen snoeiafval of ander brandbaar materiaal in je tuin liggen.

Houd brandbaar materiaal weg van je huis

• Stapel geen brandhout, pallets of ander brandbaar materiaal tegen je woning, schuur of garage.
• Berg brandhout op met voldoende afstand van gebouwen.

Voorkom brand via dak en schoorsteen

• Maak dakgoten regelmatig schoon. Ophopende bladeren vormen brandbaar materiaal.
• Zorg voor goed onderhoud van je schoorsteen.
• Gebruik een vonkenvanger bij een open haard.
• Zorg dat er geen takken binnen drie meter van de schoorsteen hangen.

Parkeer en gebruik voertuigen veilig

• Parkeer je auto altijd op een verharde ondergrond, zoals stenen of asfalt.
• Parkeer niet op hoog en droog gras. De uitlaat en katalysator kunnen zeer heet worden en brand veroorzaken.

Wees voorbereid op een beginnende brand

• Zorg dat je blusmiddelen bij de hand hebt, zoals een tuinslang, emmer water, brandblusser of blusdeken.
• Bij een kleine brand kun je soms zelf een eerste bluspoging doen, zolang dit veilig kan.

Zorg dat hulpdiensten je goed kunnen vinden

• Plaats een duidelijk zichtbaar huisnummer aan de openbare weg.
• Zorg dat je woning goed bereikbaar is voor hulpdiensten.

Tijdens aanhoudende droogte en warmte is het risico op natuurbrand groter. In deze periodes is extra voorzichtigheid belangrijk.

• Ga ervan uit dat open vuur in natuurgebieden vaak niet is toegestaan.
• Controleer vooraf welke regels gelden in het gebied waar je naartoe gaat.
• Wees extra alert op rook, vuur of verdachte situaties.
• Houd altijd blusmiddelen in de buurt, zeker bij kamperen of recreëren in de natuur.
• Houd rekening met beperkt mobiel bereik en zorg dat je weet waar je bent.

Ontstaat er een natuurbrand in jouw omgeving? Breng jezelf en anderen dan zo snel mogelijk in veiligheid.

• Wacht hulp niet af. Vlucht zo snel en zo ver mogelijk weg van de brand.
• Ga naar een veilige plek, zoals een openbare weg, een groot verhard terrein of de bebouwde kom.
• Loop niet vóór de brand uit en niet in de richting waarin de brand zich verspreidt.
• Loop dwars op de windrichting van de brand weg. Zo verklein je de kans dat het vuur je inhaalt.
• Help andere mensen en kinderen naar een veilige plek.
• Bel 112 en geef de locatie van de brand zo precies mogelijk door. Let op herkenningspunten zoals een ANWB‑paddenstoel, informatieborden, straatnamen of nummers op paaltjes en bankjes.
• Met de 112NL-app kun je automatisch je locatie doorgeven aan de meldkamer als je belt. Met deze app kun je ook in meerdere talen communiceren met de meldkamer.
• Volg de aanwijzingen van de overheid en hulpdiensten.
• Download de Zeeland Veilig‑app. Zo ben je snel op de hoogte van incidenten in jouw omgeving en weet je wat je kunt doen om jezelf en anderen in veiligheid te brengen.
• Volg het nieuws via onze website en via X @VRZ en Facebook Zeeland Veilig.